Sedef Hastalığı (Psoriasis) Hakkında Merak Edilenler

Sedef hastalığı, cilt hücrelerinin normalden çok daha hızlı çoğalması sonucu ortaya çıkan, kronik ve tekrarlayıcı bir deri rahatsızlığıdır. Doğru tanı ve düzenli takiple kontrol altına alınabilir.

Sedef Hastalığı (Psoriasis) Nedir?

Sedef hastalığı, bağışıklık sisteminin hatalı sinyaller vermesi sonucu cilt hücrelerinin aşırı hızlı yenilenmesiyle karakterize kronik bir otoimmün hastalıktır. Cilt yüzeyinde biriken hücreler, gümüş-beyaz renkte pullarla kaplı, kızarık ve kabarık plaklar oluşturur. Bulaşıcı değildir.

Sedef Hastalığının Çeşitleri Nelerdir?

Sedef hastalığı yerleşim yerine ve döküntünün tipine göre farklı türlere ayrılır:

• Plak Tipi (Psoriasis Vulgaris): En yaygın türdür; diz, dirsek ve kafa derisinde gümüş rengi kabuklu plaklarla görülür.
• Guttat Sedef: Genellikle çocuklarda enfeksiyon sonrası beliren küçük, damla şeklinde döküntülerdir.
• Inverse (Ters) Sedef: Koltuk altı, kasık gibi kıvrım bölgelerinde pürüzsüz, kırmızı döküntüler şeklinde oluşur.
• Püstüler Sedef: Ciltte içi iltihaplı görülen (ancak mikropsuz) kabarcıklarla seyreden türdür.
• Eritrodermik Sedef: Vücudun neredeyse tamamını kaplayan, acil tıbbi müdahale gerektiren yaygın kızarıklık halidir.
• Sedef Romatizması (Psoriatik Eklem İltihabı): Cilt belirtilerine eklem ağrıları ve şişliklerin eşlik ettiği durumdur.

Sedef Hastalığı Neden Olur?

Genetik yatkınlık ve bağışıklık sistemi bozuklukları temel nedendir. Ancak hastalığın atak yapmasını tetikleyen başlıca faktörler şunlardır:

• Aşırı stres ve duygusal travmalar,
• Boğaz ve cilt enfeksiyonları,
• Cilt yaralanmaları (güneş yanığı, kesik, çizik),
• Bazı tansiyon ve lityum içeren ilaçlar,
• Sigara ve alkol kullanımı.

Sedef Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler kişiden kişiye ve hastalığın türüne göre değişmekle birlikte en sık görülenler:

• Ciltte gümüşi renkte kepek benzeri pullarla kaplı kırmızı plaklar,
• Etkilenen bölgede şiddetli kaşıntı, yanma veya ağrı hissi,
• Ciltte kuruluk ve çatlamaya bağlı kanamalar,
• Tırnaklarda çukurlaşma, kalınlaşma veya renk değişimi,
• Eklemlerde sertlik ve ağrı.

Sedef Hastalığının Seyri Nasıl Olur?

Sedef hastalığı ataklar ve iyileşme dönemleri ile seyreder. Hastalık ömür boyu sürme eğilimindedir ancak sürekli aktif değildir. Tetikleyici faktörlerden uzak durulduğunda ve uygun tedavi uygulandığında belirtiler tamamen kaybolabilir (remisyon) veya minimum seviyeye inebilir.

Sedef Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Çoğu vakada uzman bir Dermatoloji (Cilt Hastalıkları) hekiminin yapacağı fiziksel muayene teşhis için yeterlidir. Döküntülerin görünümü ve yerleşimi tipiktir. Nadir durumlarda veya şüpheli vakalarda diğer cilt hastalıklarından ayırabilmek için küçük bir cilt biyopsisi alınarak doku incelemesi yapılabilir.

Sedef Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Sedef hastalığının tamamen yok edilmesini sağlayan tek bir kür olmasa da belirtileri kontrol altına alan etkili tedaviler mevcuttur:

• Topikal (Krem) Tedaviler: Hafif ve orta vakalarda doğrudan cilde uygulanan kortizonlu krem veya kortizonsuz nemlendiriciler.
• Fototerapi (Işık Tedavisi): Cildin tıbbi gözetim altında belirli dozda ultraviyole (UV) ışınına tabi tutulması.
• Sistemik İlaçlar ve Biyolojik Ajanlar: Yaygın ve dirençli vakalarda ağızdan alınan veya enjeksiyon/iğne şeklinde uygulanan akıllı ilaçlar.

Sedef Hastalığı Olanlar Nasıl Beslenmelidir?

Beslenme, bağışıklık sistemini ve vücuttaki inflamasyonu (iltihabı) doğrudan etkiler:

• Tüketilmesi Önerilenler: Antiinflamatuar etki gösteren Omega-3 kaynağı balıklar, zeytinyağı, bol lifli sebze ve meyveler ile bol su.
• Kaçınılması Gerekenler: İşlenmiş ve şekerli gıdalar, doymuş yağ oranı yüksek besinler, sigara ve alkol. Ayrıca kilo kontrolü sağlamak hastalık ataklarını belirgin şekilde azaltır.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kişiye özel tanı ve tedavi planı için lütfen Özel Olimpos Hastanesi Dermatoloji birimimize başvurunuz.