Hemoroid (Basur) Kapsamlı Hasta Rehberi

Toplumda oldukça sık karşılaşılan Hemoroid (Basur), yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ancak erken tanı ve doğru cerrahi/medikal yaklaşımlarla konforlu bir şekilde tedavi edilebilen bir proktolojik rahatsızlıktır.

Hemoroid (Basur) Nedir?

Hemoroid; anüs (makat) bölgesindeki toplardamarların ve doku yastıkçıklarının genişlemesi, varisleşmesi ve dışarıya doğru sarkması durumudur. Halk arasında "basur" veya "mayasıl" olarak da bilinir.

Hemoroid (Basur) Türleri Nelerdir?

Hemoroid anatomik yerleşimine göre ikiye ayrılır:

1. İç (İnternal) Hemoroid: Makat kanalının içinde yer alır. Genellikle ağrısızdır ve kendini en çok dışkılama sırasında parlak kırmızı renkli kanamayla belli eder.
2. Dış (Eksternal) Hemoroid: Makat ağzının hemen altındaki cilt dokusunda gelişir. Ağrı, kaşıntı, ele gelen şişlik ve dolgunluk hissi ile seyreder.

Hemoroid (Basur) Neden Olur?

Hemoroid oluşumundaki ana etken makat bölgesindeki damariçi basıncının artmasıdır:

• Kronik kabızlık veya kronik ishal (aşırı ıkınma zorunluluğu),
• Yetersiz lifli gıda tüketimi ve az su içmek,
• Uzun süre tuvalette oturma ve ıkınma alışkanlığı,
• Sedanter (hareketsiz) yaşam ve masa başı işler,
• Hamilelik sürecinde rahim basıncının artması ve hormonal değişimler,
• Genetik yatkınlık ve obezite.

Hemoroid (Basur) Belirtileri Nelerdir? Nasıl Anlaşılır?

• Dışkılama sırasında veya sonrasında görülen parlak kırmızı kanama,
• Makat bölgesinde ele gelen yumru veya meme şeklinde şişlikler,
• Otururken veya dışkılama sırasında hissedilen ağrı ve acı,
• Makatta dinmeyen kaşıntı, yanma ve huzursuzluk hissi,
• İç çamaşırında akıntı veya nemlilik duygusu.

Hemoroid Tanısı Nasıl Konulur?

Tanı işlemi oldukça kısa ve ağrısızdır:

• Fizik Muayene ve Rektal Tuşe: Genel cerrahi uzmanı tarafından makat bölgesinin gözle incelenmesi ve parmak muayenesi yapılır.
• Anoskopi / Rektoskopi: İç hemoroid memelerini değerlendirmek için ışıklı küçük bir kanül yardımıyla makat içi görüntülenir.
• Kolonoskopi: Kanama şikayeti olan ve ileri yaş gruptaki hastalarda, kanamanın kalın bağırsak polipleri veya tümörlerinden kaynaklanmadığını doğrulamak amacıyla uygulanabilir.

Hemoroid Hastaları Nelere Dikkat Etmeli? (Nasıl Önlenir?)

• Tuvalette kesinlikle uzun süre kalmayın ve şiddetli ıkınmaktan kaçının.
• Günde en az 2–2.5 litre su tüketin.
• Beslenmenizde sebze, meyve, baklagil ve tam tahıl gibi bol lifli gıdalara yer verin.
• Gün içinde uzun süre oturuyorsanız saat başı kalkıp kısa yürüyüşler yapın.
• Acı, baharatlı, aşırı tuzlu gıdalar ile alkol ve kafein tüketimini sınırlandırın.

Basura, Hemoroid Ağrısına ve Kaşıntısına Ne İyi Gelir?

• Sıcak Oturma Banyosu: Leğene konulacak ılık (37-38°C) suda günde 2-3 kez 15 dakika oturmak makat kaslarını gevşeterek ağrı ve kaşıntıyı belirgin şekilde azaltır.
• Soğuk Uygulama: Şiddetli ağrılı (tromboze) dış hemoroidlerde havluya sarılı buz kompresi şişliği hafifletir.
• Medikal Krem ve Pomadlar: Hekim önerisiyle kullanılan lokal anestezik ve kortizonlu kremler kaşıntı ve acıyı kontrol altına alır.
• Kuru Tutma: Makat bölgesini nemli bırakmamak, pamuklu iç çamaşırları tercih etmek kaşıntının önüne geçer.

Hemoroid Komplikasyonları Nelerdir?

Tedavi edilmeyen veya ihmal edilen vakalarda şu sorunlar gelişebilir:

• Tromboz (Pıhtılaşma): Hemoroid memesinin içinde kanın pıhtılaşmasıyla oluşan, aniden gelişen şiddetli ve dayanılmaz ağrı.
• Anemi (Kansızlık): Sürekli tekrarlayan kanamalara bağlı vücutta demir eksikliği anemisinin gelişmesi.
• Boğulmuş (Strangüle) Hemoroid: İç hemoroid memesinin dışarı çıkıp makat kasları tarafından sıkışarak kan akışının kesilmesi ve doku hasarı riski.

Hemoroid (Basur) Nasıl Tedavi Edilir?

Hemoroid tedavisi hastalığın evresine göre planlanır:

1. Evre 1 ve 2 (İlaç ve Yaşam Tarzı): Beslenme düzenlemesi, sıcak oturma banyoları ve kremlerle kontrol edilir.
2. Ameliyatsız Hemoroid Tedavileri:
   • Lazerle Hemoroid Tedavisi: Lazer enerjisiyle hemoroid memesinin yakılarak söndürülmesi işlemidir. Neşter ve dikiş gerektirmez.
   • Band Ligasyon (Boğma Yöntemi): Hemoroid memesinin köküne lastik bant takılarak dokunun kuruyup düşmesi sağlanır.
   • Skleroterapi: Hemoroid damarının içine büzüştürücü ilaç enjekte edilmesidir.
3. Cerrahi Tedavi (Cerrahi Hemoroidektomi): Evre 3 ve 4 ileri seviye vakalarda, sarkan hemoroid memelerinin ameliyathane koşullarında cerrahi olarak çıkarılması işlemidir.

Hemoroid Ameliyatı Sonrası Nelerden Kaçınmalı?

• İyileşme döneminde kabız olmaktan ve ıkınmaktan kaçınılmalıdır.
• İlk 3-4 hafta ağır kaldırılmamalı ve ağır sporlar yapılmamalıdır.
• Acılı, turşulu ve aşırı baharatlı yiyecekler yenmemelidir.
• Hekim tavsiyesi dışındaki krem veya bitkisel ürünler yaraya sürülmemelidir.

Basur (Hemoroid) İçin Hangi Doktora / Birime Gidilir?

Hemoroid şikayetleri için hastanelerin Genel Cerrahi birimine başvurulmalıdır. Proktoloji (makat hastalıkları) alanında uzmanlaşmış genel cerrahlar tanı ve tedavi süreçlerini yürütmektedir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Muayene ve kişiye özel tedavi planlaması için lütfen Özel Olimpos Hastanesi Genel Cerrahi birimimize başvurunuz.